Persoonlijk Gezondheids Portaal levert zorg van de toekomst

Door Coenraad van Kalken

Het huidige organisatiemodel van de zorg wordt, op veel kortere termijn dan lang werd gedacht, onbetaalbaar. De belangrijkste reden is de enorme toename van het aantal patiënten met een chronische ziekte en de aard van deze aandoeningen (hart- en vaatziekten, diabetes, COPD, psychische ziekten en kanker). Een andere reden is de stijging van de zorgkosten ten gevolge van de vergrijzing/ontgroening van de populatie.

De grondslagen van de zorg zijn dat zorg voor iedereen toegankelijk, laagdrempelig en van goede kwaliteit moet zijn. Om concessies te voorkomen moet er een fundamentele verandering in het denken en werken plaatsvinden. We moeten van ‘ziekte en zorg’ naar ‘gezondheid en gedrag’, om hiermee een duurzame gezondheidszorg te kunnen waarborgen.

Kernbegrippen van duurzame gezondheidszorg zijn meer aandacht voor preventie, procesversimpeling, taakdelegatie en een geïnformeerde, betrokken patiënt centraal in het proces.

Zelfmanagement en eHealth
Het Chronic Care Model van de World Health Organization (WHO) wordt in brede kring gezien als het basismodel voor de gezondheidszorg van de toekomst. De begrippen zelfmanagement en eHealth spelen in dit model een centrale rol. Diverse patiëntenfederaties, gezondheidsfondsen en schoorvoetend ook zorgverleners in de eerste en tweede lijn begeven zich op dit voor de gezondheidszorg relatief onbekende terrein.

Volgens de huidige prognoses komen we de komende jaren 200.000 paar handen tekort. De gedachte dat we dat tekort kunnen opheffen door het delegeren van een klein percentage (minder dan 5%) van de zorg aan de cliënt zelf is erg aantrekkelijk. Het is echter de vraag of eHealth deze efficiency claim kan waarmaken, omdat het huidige versnipperde aanbod van hulpverlening rechtstreeks wordt omgezet naar een versnipperd eHealth aanbod.

Hoe ziet de nieuwe gezondheidszorg eruit als een zorgconsument voor iedere hulpverlener, voor elk ziekenhuis en voor elke ziektespecifieke risicocheck een ander online programma moet gebruiken? De huidige paper-mess gaat dan naadloos over in een e-mess. Het is nu de tijd om te komen tot een standaard Persoonlijk Gezondheids Portaal. Een portaal voor zowel persoonlijke preventie als zelfmanagement, een portaal waarin de cliënt en niet de ziekte of hulpverlening centraal staat.

Platform Personalised Prevention
De Nederlandse eHealth sector, goed vertegenwoordigd in het VitaValley netwerk, is nog pril maar loopt internationaal voorop. De sector heeft een aantal internationaal tot de verbeelding sprekende systemen voor preventie en zelfmanagement voor chronische zieken voortgebracht. Deze systemen kunnen de basis vormen voor landelijke standaarden.

Het Platform Personalised Prevention (PPP) heeft een model ontwikkeld en gepresenteerd dat het WHO Chronic Care model toepasbaar maakt voor de Nederlandse situatie. In het platform zijn diverse relevante stakeholders uit het veld vertegenwoordigd. Vooruitstrevende wetenschappers en zorgverleners haken samen met moderne gezondheidsfondsen en patiëntenfederaties momenteel in op de ontwikkeling van het nieuwe model.

Er lijkt een kansrijk concept te ontstaan waarlangs vernieuwing bottom-up vanuit de sector zelf kan plaatsvinden. Het is aan de hierboven genoemde consortia om ook de vergoedingen voor eHealth en daarmee de prikkels in de komende periode zeer nadrukkelijk op de agenda te zetten bij de verzekeraars en de overheid. VitaValley kan/zal een instrumentele rol spelen bij de cruciale wegbereiding hiervoor. Betere zorg tegen lagere kosten, met een geïnformeerde, betrokken patiënt centraal in het proces.

Het levert voor deze partijen in elk geval een stimulerendere boodschap op dan verhoging van het eigen risico, de premie of ingrepen in de vergoedingen.

Dr. Coenraad van Kalken, directeur en oprichter van het NIPED instituut.