'Met een bulldozer die patatkraam omver rijden'
Door Anja van der Aa
Soms hoor je uitspraken op een congres of een andere bijeenkomst die je blijven achtervolgen. Niet alleen omdat ze beeldend en pakkend zijn, maar omdat er een heel verhaal en veel emotie achter lijken te zitten. Al bijna een jaar denk ik met enige regelmaat aan de ludieke oproep ‘Met een bulldozer die patatkraam omver rijden’.
De uitspraak is gedaan tijdens het Congres PREVENT-2010 door een van de aanwezige gastsprekers, een hoogleraar en tevens praktiserend huisarts. Hij deed de uitspraak tijdens een paneldiscussie over wat er nodig is om preventie op de maatschappelijke agenda te krijgen. Deze huisarts vertelde dat hij al vele jaren hiermee bezig is en dat de grote doorbraak nog steeds op zich laat wachten. ‘Misschien’, opperde hij, ‘moeten we met een bulldozer die patatkraam omver gaan rijden’. Die zin nestelde zich in mijn geheugen om een week later alweer opgeroepen te worden.
Ik was gastspreker op een regionale bijeenkomst van zorgprofessionals waar ook de huisartsen ruim vertegenwoordigd waren. Ook daar kwam het gesprek op preventie. De huisartsen vertelden me dat ze geen raad wisten met de dikke moeder in hun behandelkamer die eist dat er iets moet worden gedaan aan haar kinderen met overgewicht. Of de werkloze man die veel vage klachten opsomt, maar bij wie geen medische complicaties te vinden zijn. Of de puber die ontevreden is over zijn uiterlijk en daarom niet meer school wil. In hun verhalen klonk enige wanhoop of liever gezegd passie die ik ook tijdens het congres had gehoord.
Die passie zie ik ook bij veel andere zorgprofessionals, verpleegkundigen en specialisten, maar ook bij politieagenten. Dankzij een inmiddels verbroken relatie met een politieagent heb ik een kijkje mogen nemen in de ziel van dienders. Ze hebben eveneens een grote maatschappelijke drijfveer, zijn goed op de hoogte van zeer specifieke kennis op hun vakgebied en worden voortdurend getraind in het beheersen van hun gedrag. Op trainingen of in de privésfeer laten ze hun gevoel zien. En dan worden ook de frustraties of onmacht manifest, want al die kennis en beheersing heeft natuurlijk ook een keerzijde.
Ik hoop slechts dat professionals in de publieke sector en dan met name in de gezondheidszorg wat vaker hun emoties uiten. Niet via ingezonden brieven of uitsluitend in de privésfeer en tijdens nascholingsdagen, maar juist op plekken waar geen vakgenoten, collega’s, geliefden of vrienden zijn. Onmacht verandert in een enorme veranderkracht als ze zich meer beeldend en met humor uiten. Ze kunnen het beter dan de gemiddelde manager, bestuurder of politicus, is mijn stellige overtuiging.
