Hoezo, zorgstandaarden?

Door Reinout van Schilfgaarde

Waarom willen we eigenlijk zorgstandaarden? Niet iedereen is ervan overtuigd dat ze nuttig zijn. Anderen vinden ze lastig, ingewikkeld en eigenlijk overbodig want we hebben toch al richtlijnen!

Zorgstandaarden maken een programmatische aanpak mogelijk van de zorg voor mensen met een chronische ziekte. Dat is nuttig, want een programmatische aanpak is nodig om goede kwaliteit te leveren bij de toenemende zorgvraag als gevolg van het almaar stijgend aantal chronisch zieken.

Een programmatische aanpak vereist dat alle betrokken disciplines en de patiënten gezamenlijk afspraken maken niet alleen over de zorg maar ook over de organisatie daarvan. Daarbij horen ook kwaliteitsindicatoren, want die brengen het resultaat van de zorg in beeld. Als die afspraken zijn vastgelegd hebben we een zorgstandaard, want die beschrijft de inhoud en de organisatie van de zorg met de bijbehorende kwaliteitsindicatoren.

Het perspectief van de patiënt is leidend, dus de zorgvraag staat centraal in de zorgstandaard. Die beschrijft integrale zorg: de inbreng vanuit de onderscheiden disciplines wordt geïntegreerd in een samenhangend zorgproces. Die integrale zorg wordt ingekocht door de zorgverzekeraar: integrale bekostiging. Logisch en praktisch: inkoop van het beoogde zorgproduct is de belangrijkste drijfveer voor implementatie, want als het is ingekocht moet het ook worden geleverd!

Dit is een korte samenvatting van het zorgstandaardenverhaal en het nut daarvan voor de chronische ziekten. Ik vind dit verhaal, in al zijn simpelheid, consistent en ook praktisch en oplossingsgericht. Een verhaal om omarmd te worden door alle professionals die bij de zorg voor chronisch zieken zijn betrokken en die de ogen niet sluiten voor de uitdagingen van de nabije toekomst. Toch wordt de ontwikkeling van zorgstandaarden niet altijd door alle betrokken disciplines gesteund. Dat is jammer en het belemmert de voortgang, want de clou van een zorgstandaard is nu juist dat hij multidisciplinair wordt ontwikkeld. Dat lukt niet, als ze niet allemaal meedoen!

Waarom zouden sommige partijen soms niet meedoen? Vermoedelijk speelt angst een rol. Angst waarvoor? Angst voor verlies aan positie, voor het delen van taken en voor minder zeggenschap, voor buitenstaanders op eigen terrein. Of angst voor inkomensverlies.  In het algemeen gaat het om angst voor vernieuwing, voor verandering, voor verlies aan veiligheid. Allemaal zeer menselijke emoties, maar in de ontwikkeling van zorgstandaarden is voor die angst geen reden. In de multidisciplinaire sfeer van zorgstandaarden kunnen alle betrokken disciplines profiteren, maar dan moeten ze wel voor elkaar open staan.

Bewijs dat zorgstandaarden nuttig zijn, is nog niet beschikbaar. Maar ze berusten wel op een heldere visie om de uitdaging van de zorg voor mensen met een chronische ziekte te beantwoorden. Dus ‘Hoezo, zorgstandaarden?’. Vandaar!

Reinout van Schilfgaarde is voorzitter van het Coördinatieplatform Zorgstandaarden.